أسباب عادى است ، واز حيطهء قدرت بشر خارج نيست ، وساحران وكاهنان زبر دست در جزيرة العرب وممالك همجوار آن فراوان بودند ، كه به شهادت تاريخ كمال مهارت را در فنون سحر وكهانت داشتند ، وبا اين حال تحدى پيغمبر به قرآن وعجز تمام آنان از مقابله با اين كتاب در تاريخ ثبت شد ، وبه جاى معارضه با قرآن به تطميع آن حضرت به مال ومقام متوسل شدند ، وچون اثر نكرد به قصد جان أو برخاستند . 2 - هدايت قرآن : در زماني كه گروهى به ماوراى طبيعت معتقد نبودند ، وروزگار بي شعور وادراك را متصرف در نظام بهت انگيز وجود مى پنداشتند ، وآنها كه معتقد به ماوراى طبيعت بودند معبودهايى به صورت بتهاى گوناگون مى پرستيدند ، وكساني هم كه دين آسمانى داشتند به استناد كتب تحريف شده خالق را به أوصاف خلق متصف مى پنداشتند ، ودر محيطى كه تاريخ گواه نهايت انحطاط فكرى واخلاقى وعملي مردم آن محيط است ، درس نخوانده وأستاذ نديده اى برخاست ، ودر مقابل هر پرتگاهى از ضلالت ، شاهراهى از هدايت ترسيم نمود ، بشر را به پرستش خداوندى دعوت كرد كه از هر نقصى منزه وهر كمال وجمالى از أو ، وهر حمد وثنايى براي أو ، وجز أو هيچ موجودى سزاوار پرستش نيست ، وأو بزرگتر از آن است كه بتوان أو را به حدى تحديد وبه وصفى وصف نمود " سبحن الله والحمد لله ولا إله الا الله والله أكبر " . ( 1 ) در روزگارى كه خالق معدود وعدد ومنزه از همسر وفرزند را به تركيب وتثليث واحتياج وتوليد نسبت داده وبراي أو همتا تصور مى نمودند ، قرآن خداوند را از تمام اين أوهام تقديس كرده ، وبه احديت ستود كه منزه از تركيب عقلي ووهمى وحسى است ، وأو بي نياز از هر كس وهر چيز ، وهر چه وهر

--> 1 . منزه است خداوند از هر نقصى ووصفى از أوصاف مخلوقات وهر ثنايى براي خداست ومعبود به حقي نيست الا الله وخدا بزرگتر است از اين كه به وصفى وصف شود .